CÔNG NGHỆ VẬT LIỆU BÁN DẪN VÀ VI MẠCH: “TRÁI TIM” CỦA KỶ NGUYÊN SỐ VÀ CƠ HỘI CHO THẾ HỆ TRẺ

Hiện nay, chip bán dẫn và vi mạch đã trở thành “hạt nhân” quyết định sức mạnh công nghệ toàn cầu. Trên thế giới, nhu cầu nhân lực trong ngành Công nghệ bán dẫn đang tăng trưởng ổn định khoảng 10% mỗi năm, phản ánh tốc độ mở rộng mạnh mẽ của ngành công nghiệp cốt lõi này. Tại Việt Nam, sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng vi mạch đang tạo ra một “cơn khát” nhân lực chất lượng cao chưa từng có; ước tính mỗi năm, ngành công nghiệp bán dẫn trong nước cần từ 5.000 đến 10.000 kỹ sư, mở ra cơ hội nghề nghiệp rộng lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

1. Xu hướng phát triển của ngành Công nghệ bán dẫn và vi mạch

Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), ngành công nghiệp bán dẫn đang trở thành nền tảng cốt lõi của mọi lĩnh vực công nghệ hiện đại. Chip bán dẫn và vi mạch được ví như “bộ não” điều khiển hoạt động của hầu hết các thiết bị thông minh, từ điện thoại di động, máy tính, ô tô điện, thiết bị y tế cho đến các hệ thống năng lượng thông minh và hạ tầng AI.

Trên phạm vi toàn cầu, chuỗi cung ứng bán dẫn đang mở rộng nhanh chóng, kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao. Việt Nam hiện được đánh giá là một điểm đến tiềm năng trong bản đồ công nghiệp bán dẫn thế giới, khi ngày càng nhiều tập đoàn công nghệ dịch chuyển hoặc mở rộng đầu tư sản xuất, thiết kế và đóng gói chip tại khu vực.

Khoa Điện tử - Viễn thông tham dự Hội nghị cấp cao về Công nghiệp bán dẫn Việt Nam

Nắm bắt xu thế đó, từ năm 2025, Khoa Điện tử - Viễn thông (Trường Đại học Điện lực) đã xây dựng và triển khai chương trình đào tạo Công nghệ vật liệu bán dẫn và vi mạch - một ngành học công nghệ cao, định hướng đào tạo kỹ sư có năng lực nghiên cứu, thiết kế và ứng dụng công nghệ bán dẫn trong nhiều lĩnh vực hiện đại.

Khoa Điện tử - Viễn thông tổ chức hội thảo xây dựng CTĐT Công nghệ vật liệu bán dẫn và vi mạch

2. Nhu cầu nhân lực, cơ hội và vị trí việc làm

Sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp bán dẫn kéo theo nhu cầu lớn về đội ngũ kỹ sư có chuyên môn sâu trong thiết kế, chế tạo và ứng dụng vi mạch. Đây là một trong những lĩnh vực khan hiếm nhân lực chất lượng cao không chỉ tại Việt Nam mà trên toàn thế giới.

Trường Đại học Điện lực ký kết với đối tác Hàn Quốc về công nghệ bán dẫn

Sinh viên tốt nghiệp ngành Công nghệ vật liệu bán dẫn và vi mạch có thể đảm nhiệm nhiều vị trí công việc như: kỹ sư thiết kế vi mạch (IC Design Engineer), kỹ sư kiểm thử chip (Test Engineer), kỹ sư quy trình sản xuất bán dẫn (Process Engineer), kỹ sư đóng gói (Packaging Engineer), hoặc tham gia nghiên cứu tại các viện, trung tâm công nghệ cao.

Trường Đại học Điện lực ký kết hợp tác với Trung tâm bán dẫn Viettel

Các doanh nghiệp trong và ngoài nước như Samsung, Viettel Semi, FPT Semiconductor, VNPT Technology, Qorvo Vietnam… đang có nhu cầu tuyển dụng lớn, mở ra cơ hội việc làm rộng mở cho sinh viên sau khi tốt nghiệp.

3. Mức thu nhập của kỹ sư trong lĩnh vực bán dẫn

Ngành công nghiệp bán dẫn được đánh giá là một trong những lĩnh vực có mức thu nhập hấp dẫn nhất trong khối ngành kỹ thuật - công nghệ. Đối với kỹ sư mới ra trường, mức thu nhập khởi điểm thường dao động từ 15 - 50 triệu đồng/tháng, tùy thuộc vào vị trí công việc, năng lực chuyên môn và doanh nghiệp tuyển dụng.

Đặc biệt, khi tích lũy kinh nghiệm và phát triển chuyên sâu trong các mảng như thiết kế vi mạch hoặc công nghệ chế tạo chip, mức thu nhập có thể tăng nhanh, đạt mức cao hơn nhiều so với mặt bằng chung của các ngành kỹ thuật khác. Đây cũng là một trong những lý do khiến ngành bán dẫn trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với thế hệ kỹ sư trẻ trong thời đại công nghệ số.

4. Đào tạo ngành Công nghệ vật liệu bán dẫn và vi mạch tại Khoa Điện tử - Viễn thông

Nắm bắt xu thế phát triển của ngành công nghiệp bán dẫn, Khoa Điện tử - Viễn thông (Trường Đại học Điện lực) đã xây dựng chương trình đào tạo Công nghệ vật liệu bán dẫn và vi mạch theo định hướng công nghệ cao.

Khoa Điện tử - Viễn thông tiếp nhận phần mềm đào tạo trong Công nghệ bán dẫn

Chương trình được thiết kế theo tiếp cận chuỗi giá trị ngành bán dẫn, giúp sinh viên có cái nhìn toàn diện từ vật liệu nền tảng đến sản phẩm cuối cùng. Nội dung đào tạo bao gồm: vật liệu bán dẫn và công nghệ chế tạo, thiết kế vi mạch và hệ thống điện tử, công nghệ đóng gói - kiểm thử chip, cùng các ứng dụng vi mạch trong hệ thống công nghệ cao.

Đặc biệt, chương trình chú trọng thực hành với hơn 35% thời lượng học tập tại hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại. Sinh viên được trực tiếp làm việc với thiết bị chuyên dụng, tham gia mô phỏng, thiết kế và thực hiện các dự án kỹ thuật, qua đó hình thành tư duy kỹ sư công nghệ cao ngay trong quá trình đào tạo.

Giảng viên Khoa Điện tử - Viễn thông thử nghiệm hệ thống thực tại ảo trong đào tạo Công nghệ bán dẫn

Bên cạnh đó, sinh viên còn có cơ hội tham gia các dự án nghiên cứu, thực tập tại doanh nghiệp và tiếp cận các công nghệ mới trong lĩnh vực bán dẫn.

5. Thông tin tuyển sinh

Ngành Công nghệ vật liệu bán dẫn và vi mạch thuộc ngành Công nghệ vật liệu (mã ngành: 7510402), do Trường Đại học Điện lực đào tạo. Năm 2026, nhà trường dự kiến tuyển sinh 80 chỉ tiêu với 4 phương thức xét tuyển khác nhau (xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ, xét kết hợp chứng chỉ quốc tế và xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo).

Các tổ hợp xét tuyển bao gồm: A00, A01, A02, D01 và D07, tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh có nhiều lựa chọn phù hợp với năng lực học tập.

Bên cạnh đó, nhà trường áp dụng chính sách học phí hợp lý cùng nhiều chương trình học bổng, hỗ trợ tài chính và miễn giảm học phí dành cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn hoặc đạt thành tích học tập xuất sắc.

Sinh viên ngành Công nghệ vật liệu bán dẫn và vi mạch - Khóa D20 tham gia tìm hiểu và giao lưu Chương trình INTENSE - Đài Loan (Trung Quốc)

Lựa chọn cho tương lai công nghệ

Với chương trình đào tạo hiện đại, định hướng ứng dụng rõ ràng, hệ thống phòng thí nghiệm tiên tiến cùng mạng lưới hợp tác doanh nghiệp rộng mở, ngành Công nghệ vật liệu bán dẫn và vi mạch tại Trường Đại học Điện lực mang đến cơ hội lớn cho thế hệ trẻ. Đây không chỉ là một ngành học, mà còn là cánh cửa bước vào lĩnh vực công nghệ lõi của thế kỷ 21 - nơi hội tụ tri thức, đổi mới sáng tạo và cơ hội nghề nghiệp toàn cầu.

TS. Nguyễn Hải Bình, Khoa Điện tử - Viễn thông